Wyspa Roosvelta

Portal o równości obywateli wobec państwa.

Podatki · · Redakcja Wyspy Roosvelta · 2 min czytania

94 procent. Jak Ameryka opodatkowała szczyt, gdy szła na wojnę

W latach 1944–1945 najwyższa stawka federalnego podatku dochodowego w USA wynosiła 94 %. Pokazujemy cały wiek stawek krańcowych i plakat, który tłumaczył ludziom, dlaczego muszą złożyć zeznanie.

Kobieta w kombinezonie nituje kadłub bombowca A-20 w hali fabrycznej, zdjęcie barwne.
Alfred T. Palmer, Office of War Information, An A-20 bomber being riveted by a woman worker at the Douglas Aircraft Company plant at Long Beach, Calif. (1942-10). Library of Congress, Prints and Photographs Division, LC-DIG-fsac-1a35352; kopia cyfrowa przez Wikimedia Commons. domena publiczna.

Liczba 94 brzmi dziś jak pomyłka. A jednak przez dwa lata podatkowe, 1944 i 1945, każdy dolar dochodu do opodatkowania powyżej 200 000 dolarów był w Stanach Zjednoczonych obciążony federalną stawką 94 % [1]. To była stawka krańcowa: dotyczyła tylko nadwyżki ponad próg, nie całego dochodu. Ale próg i stawka razem mówiły coś jasnego o tym, jak państwo w czasie wojny rozumiało sprawiedliwość.

Najwyższa stawka krańcowa federalnego podatku dochodowego od osób fizycznych, USA, 1913–2000Wykres liniowy: Najwyższa stawka krańcowa w latach 1913–2000, w jednostce %. Dane w tabeli poniżej.0,020,040,060,080,0100,019131922193119401949195819671976198519942000%
Najwyższa stawka krańcowa federalnego podatku dochodowego od osób fizycznych, USA, 1913–2000 Stawka podstawowa dla zwykłego podatku; bez dopłat i limitów efektywnych, które w niektórych latach obniżały faktyczne obciążenie. [źródło: IRS Statistics of Income, Historical Table 23, kolumna „Highest bracket, tax rate”]
Dane wykresu
RokNajwyższa stawka krańcowa (%)
19137,0
19147,0
19157,0
191615,0
191767,0
191877,0
191973,0
192073,0
192173,0
192258,0
192343,5
192446,0
192525,0
192625,0
192725,0
192825,0
192924,0
193025,0
193125,0
193263,0
193363,0
193463,0
193563,0
193679,0
193779,0
193879,0
193979,0
194081,1
194181,0
194288,0
194388,0
194494,0
194594,0
194686,5
194786,5
194882,1
194982,1
195084,4
195191,0
195292,0
195392,0
195491,0
195591,0
195691,0
195791,0
195891,0
195991,0
196091,0
196191,0
196291,0
196391,0
196477,0
196570,0
196670,0
196770,0
196875,3
196977,0
197071,8
197170,0
197270,0
197370,0
197470,0
197570,0
197670,0
197770,0
197870,0
197970,0
198070,0
198169,1
198250,0
198350,0
198450,0
198550,0
198650,0
198738,5
198828,0
198928,0
199028,0
199131,0
199231,0
199339,6
199439,6
199539,6
199639,6
199739,6
199839,6
199939,6
200039,6

Wiek w jednej linii

Wykres pokazuje trzy epoki. Pierwsza, 1913–1931, to podatek dla nielicznych: stawka najwyższa skakała w czasie pierwszej wojny do 77 % i wracała do 25 % w latach dwudziestych. Druga, 1932–1963, to podatek masowy z bardzo wysokim szczytem: 63 % w 1932 roku, 79 % w 1936, 88 % w 1942, 94 % w 1944 i 91 % przez niemal całe lata pięćdziesiąte. Trzecia zaczyna się w 1964 roku i prowadzi przez 70 % do 50 % w 1982 i 28 % w 1988 roku [1].

  1. USAuchwalenieNajwyższa stawka 7 % powyżej 500 000 $Historical Table 23
  2. USAuchwalenie77 % powyżej 1 000 000 $Historical Table 23
  3. USAuchylenie25 % powyżej 100 000 $Historical Table 23
  4. USAuchwalenie63 % powyżej 1 000 000 $Historical Table 23
  5. USAuchwalenie79 % powyżej 5 000 000 $Historical Table 23
  6. USAuchwalenie88 % powyżej 200 000 $; najniższa stawka 19 %Historical Table 23
  7. USAegzekwowanie94 % powyżej 200 000 $; najniższa stawka 23 %Historical Table 23
  8. USAuchylenie86,45 % powyżej 200 000 $Historical Table 23
  9. USAuchylenie77 %, a od 1965 roku 70 % powyżej 200 000 $Historical Table 23
  10. USAuchylenie50 % powyżej 85 600 $Historical Table 23
  11. USAuchylenie28 % powyżej 29 750 $Historical Table 23

Podatek, który stał się masowy

Wysoka stawka na szczycie była tylko połową wojennej zmiany. Druga połowa to dół tabeli: w 1944 roku najniższa stawka wynosiła 23 %, a zwolnienie osobiste 500 dolarów [1]. Podatek dochodowy przestał być podatkiem od zamożnych i stał się obowiązkiem dziesiątek milionów. Państwo musiało to ludziom wytłumaczyć. Robiło to plakatami.

Plakat wojenny z napisem: jesteś jednym z 50 000 000 Amerykanów, którzy muszą złożyć zeznanie podatkowe do 15 marca.
You are one of 50,000,000 Americans who must fill out an income tax return by March 15. File yours early.

Oryginał

You are one of 50,000,000 Americans who must fill out an income tax return by March 15.

File yours early.

Tłumaczenie robocze

Jesteś jednym z 50 000 000 Amerykanów, którzy muszą wypełnić zeznanie podatkowe do 15 marca.

Złóż swoje wcześnie.

Tytuł oryginału
You are one of 50,000,000 Americans who must fill out an income tax return by March 15. File yours early.
Język
en
Autor
U.S. Office of War Information
Data
1941–1945
Sygnatura
NARA, NAID 516201
Dostęp
https://catalog.archives.gov/id/516201

Plakat nie obiecuje nagrody ani nie grozi karą. Mówi: jesteś jednym z pięćdziesięciu milionów. Równość wobec państwa zaczyna się od tego, że obowiązek jest wspólny i widoczny.

Kobieta w kombinezonie nituje kadłub bombowca A-20 w hali fabrycznej, zdjęcie barwne.

Nitowanie bombowca A-20 w zakładach Douglas Aircraft w Long Beach, październik 1942. Fotografie Office of War Information pokazywały, na co idą podatki.

Alfred T. Palmer, Office of War Information, An A-20 bomber being riveted by a woman worker at the Douglas Aircraft Company plant at Long Beach, Calif. (1942-10). Library of Congress, Prints and Photographs Division, LC-DIG-fsac-1a35352; kopia cyfrowa przez Wikimedia Commons. domena publiczna.

Co zrobiła stawka 94 %

Nie da się przypisać jednej stawce całej zmiany w podziale dochodu. Ale kierunek jest widoczny: udział 1 % najbogatszych w dochodzie przed opodatkowaniem spadł z 21,6 % w 1941 roku do 14,3 % w 1945 roku [4]. Czy stawka 94 % była „skuteczna”, zależy od tego, co miała zrobić: przynieść wpływy, ograniczyć zyski wojenne czy pokazać, że ciężar rozkłada się według możliwości. Trzeci cel spełniła na pewno.

14,3%

Udział 1 % najbogatszych w dochodzie przed opodatkowaniem, USA, 1945. spadek z 21,58 % w 1941 r.. [źródło: WID.world przez Our World in Data, seria United States]

Źródła

  1. IRS Statistics of Income, Historical Table 23: U.S. Individual Income Tax: Personal Exemptions and Lowest and Highest Bracket Tax Rates, 1913–, kolumny „Highest bracket”
  2. U.S. National Archives, plakat „You are one of 50,000,000 Americans who must fill out an income tax return by March 15”, NAID 516201
  3. Alfred T. Palmer, fotografia z fabryki Douglas Aircraft, Long Beach, październik 1942, Library of Congress, LC-DIG-fsac-1a35352
  4. WID.world przez Our World in Data, udział 1 % najbogatszych w dochodzie przed opodatkowaniem, USA
11.09.2026

Opublikowano 11 września 2026. Poprawki oznaczamy datą aktualizacji.

Newsletter w przygotowaniu

Daj znać, że chcesz czytać dalej.

Zostaw adres, a poinformujemy Cię, gdy uruchomimy newsletter. Na razie niczego nie wysyłamy.